تاریخچه ساعت کارتیر؛ از سانتوس تا تانک

سال ۱۹۰۴، پاریس. یک خلبان برزیلی از دوستش، جواهرسازی به نام لویی کارتیه، گله می‌کند که وسط پرواز نمی‌تواند ساعت جیبی‌اش را از جیب دربیاورد. نتیجه این گفت‌وگو یکی از اولین ساعت‌های مچی مردانه تاریخ شد و مسیر برند کارتیر را برای همیشه عوض کرد. تاریخچه ساعت کارتیر داستان جواهرسازی است که ساعت را از یک ابزار به یک قطعه طراحی تبدیل کرد؛ از سانتوس و تانک تا کالکشن‌هایی که امروز هم بی‌تغییر تولید می‌شوند.

آخرین به‌روزرسانی: آبان ۱۴۰۵

شناسنامه برند کارتیر

کارتیر در فهرست معروف‌ترین برندهای ساعت جایگاهی متفاوت دارد؛ برندی که ابتدا جواهرساز بود و بعد ساعت‌ساز شد. اطلاعات پایه این برند در یک نگاه:

تاریخچه شروع فعالیت کارتیر؛ از کارگاه جواهرسازی تا «جواهرساز پادشاهان»

لویی فرانسوا کارتیه در سال ۱۸۴۷ کارگاه استادش را در پاریس تحویل گرفت و کار جواهرسازی را شروع کرد. در سال ۱۸۷۴ پسرش آلفرد مدیریت کسب‌وکار را به دست گرفت، اما رشد واقعی کارتیر با سه نوه او رقم خورد:

• لویی کارتیه در پاریس؛ مغز طراحی برند که در سال ۱۸۹۹ فروشگاه را به خیابان مشهور «رو دو لا په» برد.
• پیر کارتیه در نیویورک؛ فروشگاه خیابان پنجم را راه انداخت.
• ژاک کارتیه در لندن؛ ارتباط برند با خاندان سلطنتی بریتانیا را محکم کرد.

«جواهرساز پادشاهان و پادشاه جواهرسازان» — توصیفی که به ادوارد هفتم، پادشاه بریتانیا، نسبت داده می‌شود

در این دوره کارتیر برای خانواده‌های سلطنتی اروپا و ثروتمندان آمریکایی جواهر می‌ساخت. همین نگاه جواهرسازانه بعدها به ساعت‌هایش هم منتقل شد: برای کارتیر، ساعت پیش از هر چیز یک قطعه زیبا روی مچ بود.

ساعت کارتیر سانتوس؛ اولین ساعت مچی مردانه کارتیر

آلبرتو سانتوس دومون، خلبان و مخترع برزیلی ساکن پاریس، دوست نزدیک لویی کارتیه بود. او برای ثبت زمان پرواز به ساعتی نیاز داشت که بدون رها کردن کنترل‌ها بتواند آن را ببیند. لویی در سال ۱۹۰۴ برایش یک ساعت مچی با قاب مربعی، بزل تخت و پیچ‌های نمایان طراحی کرد؛ طراحی‌ای که امروز هم شناسه سانتوس است.

ساعت سانتوس در سال ۱۹۱۱ به فروش عمومی رسید و در زمانی که مردان هنوز ساعت جیبی همراه داشتند، ساعت مچی مردانه را به یک انتخاب شیک تبدیل کرد. برای دیدن مدل‌های الهام‌گرفته از این طراحی، دسته ساعت کارتیر را ببینید.

ساعت تانک کارتیر؛ الهام از میدان جنگ

در سال ۱۹۱۷، لویی کارتیه با الهام از نمای بالای تانک‌های رنو در جنگ جهانی اول، ساعتی با بدنه مستطیلی طراحی کرد که دو ستون کناری آن مثل شنی تانک بند را نگه می‌داشت. ساعت تانک در سال ۱۹۱۹ به بازار آمد و از آن زمان نسخه‌های متعددی از آن ساخته شده است؛ از تانک لویی کارتیه (۱۹۲۲) تا تانک آمریکن و تانک فرانسز.

تانک ساعتی رسمی و ظریف است، نه ساعت ورزشی؛ بیشتر مدل‌هایش ضدآب محدودی دارند و برای شنا ساخته نشده‌اند. شهرت آن هم از مچ چهره‌هایی مثل ژاکلین کندی، اندی وارهول و پرنسس دایانا آمد. سادگی و کلاسیک بودن تانک باعث شده امروز یکی از نمادهای ساعت اولد مانی باشد.

خط زمانی کارتیر؛ مهم‌ترین سال‌ها

چه چیزی ساعت‌های کارتیر را متمایز می‌کند؟

بیشتر برندهای ساعت از دل ساعت‌سازی بیرون آمده‌اند، اما کارتیر از دل جواهرسازی. به همین دلیل در ساعت‌های کارتیر، فرم و طراحی همیشه حرف اول را زده است. چند نشانه که ساعت کارتیر را از دور قابل تشخیص می‌کند:

• بدنه‌های غیرگرد: مربع سانتوس، مستطیل تانک و فرم لاک‌پشتی تورتو.
• اعداد رومی و عقربه‌های شمشیری آبی: امضای بصری بیشتر مدل‌های کلاسیک.
• دسته کوک با سنگ آبی کابوشن: جزئیاتی که از جواهرسازی برند آمده است.
• تنوع سایز: از مدل‌های ظریف زنانه حدود ۲۰ تا ۲۸ میلی‌متر تا مدل‌های مردانه بالای ۴۰ میلی‌متر.
• موتور کوارتز و مکانیکی: کارتیر هم مدل‌های کوارتز ساده و هم موتورهای مکانیکی ساخت خودش را تولید می‌کند.

این مقاله فقط به تاریخچه می‌پردازد. برای آشنایی کامل با کالکشن‌های امروزی، تفاوت مدل‌ها و راهنمای انتخاب، مقاله مدل‌های ساعت کارتیر را بخوانید.

کارتیر امروز؛ از خانواده کارتیه تا گروه ریشمونت

ژان توسن، مدیر خلاق کارتیر از دهه ۱۹۳۰، با طرح‌های «پانتر» (پلنگ) هویتی تازه به برند داد و پس از درگذشت لویی کارتیه در سال ۱۹۴۲ هم این مسیر را ادامه داد؛ نمادی که هنوز در جواهرات و ساعت‌های برند دیده می‌شود. در دهه ۱۹۶۰ شاخه‌های پاریس، لندن و نیویورک یکی‌یکی از دست خانواده کارتیه خارج شدند و در دهه ۱۹۷۰ دوباره زیر یک مدیریت واحد درآمدند.

آلن دومینیک پرن، از مدیران آن دوره، با خط «Les Must de Cartier» برند را به نسل تازه‌ای از مشتریان رساند. امروز کارتیر مهم‌ترین برند گروه سوئیسی ریشمونت است و ساعت‌هایش در کارخانه لاشودوفون سوئیس ساخته می‌شوند. بعد از بیش از ۱۷۵ سال، کارتیر همچنان یکی از معدود برندهایی است که طراحی‌های صدساله‌اش بدون تغییر اساسی فروش می‌روند.

کارتیر در گالری انزو

اگر طراحی سانتوس را دوست دارید، این دو مدل طرح کارتیر از پرطرفدارترین‌های گالری انزو هستند:

سوالات متداول درباره تاریخچه ساعت کارتیر

کارتیر برای کدام کشور است؟

کارتیر برندی فرانسوی است که سال ۱۸۴۷ در پاریس تأسیس شد، اما ساعت‌هایش امروز در کارخانه این برند در لاشودوفون سوئیس ساخته می‌شوند.

کارتیر درست است یا کارتیه؟

تلفظ فرانسوی Cartier «کارتیه» است، اما در بازار ایران هر دو نام کارتیر و کارتیه رایج‌اند و به یک برند اشاره دارند.

اولین ساعت مچی کارتیر چه بود؟

مشهورترین ساعت اولیه کارتیر، سانتوس است که لویی کارتیه در سال ۱۹۰۴ برای خلبان برزیلی، آلبرتو سانتوس دومون، طراحی کرد و از ۱۹۱۱ به فروش عمومی رسید.

ساعت تانک کارتیر چرا این‌قدر معروف است؟

به خاطر طراحی مستطیلی ساده و ماندگارش که از سال ۱۹۱۷ تقریباً تغییری نکرده و چهره‌هایی مثل ژاکلین کندی و اندی وارهول آن را به نماد شیک‌پوشی تبدیل کردند.

مالک برند کارتیر کیست؟

کارتیر امروز متعلق به گروه سوئیسی ریشمونت (Richemont) است که برندهای لوکس دیگری مثل واشرون کنستانتین و آی‌دبلیوسی را هم در اختیار دارد.

جمع‌بندی

تاریخچه ساعت کارتیر نشان می‌دهد چرا این برند با بیشتر ساعت‌سازان سوئیسی فرق دارد: کارتیر از جواهرسازی آمد و ساعت را مثل یک جواهر طراحی کرد. سانتوس ساعت مچی مردانه را جا انداخت، تانک به نماد شیک‌پوشی کلاسیک تبدیل شد و این دو طراحی بعد از بیش از یک قرن هنوز شناخته‌شده‌ترین ساعت‌های کارتیر هستند.